Fictie

De redactie van literaire teksten   

 

 

 

Bij de redigerende beschouwing van een roman gaat de eerste aandacht uit naar de (hoofd) personages van het verhaal, naar het conflict dat moet worden bevochten en opgelost en naar de ontwikkeling van het personage in het verloop van de vertelling. Dat conflict is er altijd wel, is het niet het streven naar geluk, dan is het wel de strijd tegen de ouderdom, of het zich handhaven in erbarmelijke omstandigheden. Liefde, of het gebrek daaraan, geluk of ongeluk en natuurlijk de dood zijn immers wel heel erg vaak de centrale thema’s die we in de geschiedenis van de wereldliteratuur aantreffen.

 

Mag een auteur van documentair werk zich bedienen van een zakelijk-informatieve schrijfstijl, de romanauteur zal met zijn schrijfstijl in belangrijke mate bijdragen aan de sfeer die het boek moet oproepen. Dan moeten we ons natuurlijk afvragen wat die schijfstijl is. Dat is net zo min in één begrip te vangen als de manier waarop een auteur, met al zijn fantasie en originaliteit, gebruik maakt van de taal. We kunnen wel elementen noemen die bijdragen aan een specifieke schrijfstijl:

woordgebruik (zeker als eerste te noemen), herhaling, gedetailleerdheid, tempo, combinatie’s en omkering van begrippen en gebeurtenissen, syntaxis, interpunctie om er een paar te noemen; dit alles als specifieke originele uitdrukkingsvorm van de auteur, die zijn stijl maar gedeeltelijk kiest, dikwijls is een schrijfstijl een auteur gewoon eigen (of eigen gemaakt).

Wat nu een vertelling tot een goede roman maakt, is eigenlijk niet meer dan een simpele opsomming van zaken, die zeker een toelichting behoeven, en soms maar wat moeilijk zijn om op een juiste wijze toe te passen. Een voorlopig rijtje:

hoofd- en bijpersonages

consequente karakterbeschrijvingen

structuur van het verhaal

verhouding handeling en reflexie

consequente en logische vertelovergangen

gedetailleerdheid en tempo

wisselingen van tijdsperspectief

perspectief van de personages

ontwikkeling en manifestatie van het plot

Het zijn zaken die moeten ‘kloppen’, dingen waarmee de auteur kan spelen. Ik zal in het vervolg op dit stukje graag deze elementen verder uitwerken. Het zijn zaken waarop een literaire tekst moet worden beoordeeld. Het is ook een nuttig lijstje van zaken voor de auteur om rekening mee te houden, maar het zijn evenzo stuk voor stuk maar al te vaak zijn valkuilen.

 

De pen is neergelegd, en dan begint het pas.

 

 

 

 

Powered by webXpress